Loading...
شما از نسخه قدیمی این مرورگر استفاده میکنید. این نسخه دارای مشکلات امنیتی بسیاری است و نمی تواند تمامی ویژگی های این وبسایت و دیگر وبسایت ها را به خوبی نمایش دهد.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه به روز رسانی مرورگر اینجا کلیک کنید.

جشن نوروز و هرآن‌چه که هرایرانی درباره‌ی آن باید بداند (بخش دوم)

جشن نوروز و هرآن‌چه که هرایرانی درباره‌ی آن باید بداند (بخش دوم)

نـوروز،جشن شکوهمند از ‌ایران باستان، گویای پیشینه‌ی تابناک میهن ما و جلوه‌ی ویژه و مهمی ‌از فرهنگ غنی قـوم ‌ایرانی است. زمان برگزاری آن، آغاز فصل بهار است و در‌ ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود. این روز در برخی دیگر از کشورها نیز تعطیل رسمی ‌است

آیین‌های مرتبط با جشن نوروز :

آتش‌افروزی 
رسم افروختن آتش، از زمان‌های کهن در نوروز متداول شده است. در ‌ایران ، جمهوری آذربایجان و بخش‌هایی از افغانستان، ‌این رسم به‌صورت روشن کردن آتش در شب آخرین چهارشنبه‌ی سال متداول است.‌ این مراسم «چهارشنبه‌سوری» نام دارد. پریدن از روی آتش در ‌ایام نوروز در ترکمنستان نیز رایج است. همچنین رسم افروختن آتش در بامداد نوروز بر پشت بام‌ها در میان برخی از زرتشتیان (از جمله در برخی از روستاهای‌ یزد در‌ ایران) مرسوم است. در سال‌های نه‌چندان دور مردم به تپه‌ها و دشت‌های اطراف رفته و با جمع‌کردن بوته‌های خار آن را به محله‌ی خود آورده و در غروب آفتاب هفت کپه بوته‌ی کوچک درست ‌می‌کردند و ظرف چند دقیقه همه همسایه‌ها از روی آن ‌می‌پریدند ولی متاسفانه در سال‌های اخیر ‌این آیین شاد و بی‌خطر تبدیل به میدان جنگی شده با سروصداهای ناهنجار انفجار نارنجک‌ها و خطرات و مزاحمت برای مردم که جای بسی تاسف دارد و همه‌ساله از چند روز قبل از چهارشنبه‌سوری آسایش را از مردم سلب ‌می‌نماید.

 سفره‌های نوروزی

‌یکی از‌ آیین‌های مشترک در مراسم نوروز در بین مرد‌می ‌است که نوروز را جشن می‌گیرند. در بسیاری از نقاط ‌ایران، جمهوری آذربایجان و برخی از نقاط افغانستان، سفره هفت سین پهن می‌شود. در ‌این سفره هفت چیز یا بیشتر قرار می‌گیرد که با حرف سین آغاز شده باشد؛ مثل سرکه، سنجد، سمنو، سیب، سیر، سماق، سبزه و سکه. سفره‌ی هفت سین در ‌ایران آداب و رسوم خاصی دارد. روی سفره ‌اینه ‌می‌گذارند که نشانه‌ی روشنایی، شمع که نشانه‌ی نور و درخشش،‌ یک کاسه‌ی آب که نشانه‌ی پاکی است. برای زیبایی سفره از سنبل استفاده می‌کنند و ‌این جزء سین‌های هفت سین به حساب نمی‌آید. برای تزیین سفره از تخم‌مرغ رنگ‌شده استفاده می‌شود. بعد از ورود ماهی قرمز از چین به ‌ایران از ‌این ماهی‌های کوچک جهت زیبایی سفره‌ی هفت‌سین استفاده می‌شود. همچنین بعد از ورود اسلام به ‌ایران کتاب قرآن نیز بر روی سفره قرار داده می‌شود. تما‌می‌ هفت‌سینی که چیده می‌شود، ‌یک معنی خاص نیز به همراه دارند. مثلن سیب نماد زیبایی و تن‌درستی است؛ سنجد به روایتی نماد عشق و محبت است؛ سبزه سرسبزی زندگی؛ سمنو برکت؛ سکه رزق و روزی؛ و سیر سمبل شفا و سلامت است. در کابل و شهرهای شمالی افغانستان، سفره‌ی هفت میوه متداول است. در‌ این سفره، هفت میوه قرار می‌گیرد، از جمله؛ کشمش سبز و سرخ، چارمغز، بادام، پسته، زردآلو و سنجد. چیدن سفره‌ای مشابه با استفاده از میوه‌ی خشک‌شده، در بین شیعیان پاکستان هم مرسوم است.

علاوه بر‌این، سفره‌ی هفت‌شین در میان زرتشتیان، و سفره هفت میم در برخی نقاط واقع در استان فارس در‌ ایران متداول است. در جمهوری آذربایجان نیز بدون توجه به عدد هفت، بر روی سفره‌های نوروزی خود، آجیل قرار می‌دهند.

 غذاهای نوروزی

یکی از متداول‌ترین غذاهایی که به‌مناسبت نوروز پخته می‌شود، سمنو (سمنک، سومنک، سوملک، سمنی، سمنه) است. ‌این غذا با استفاده از جوانه‌ی گندم تهیه می‌شود. در بیش‌تر کشورهایی که نوروز را جشن می‌گیرند، ‌این غذا پخته می‌شود. در برخی از کشورها، پختن‌ این غذا با‌ آیین‌های خاصی همراه است. زنان و دختران در مناطق مختلف ‌ایران، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان سمنو را به‌صورت دسته‌جمعی و گاه در طول شب می‌پزند و درهنگام پختن آن سرودهای مخصوصی می‌خوانند.

پختن غذاهای دیگر نیز در نوروز مرسوم است. به‌طورمثال در بخش‌هایی از ‌ایران؛ سبزی پلو با ماهی، در ترکمنستان؛ نوروزبامه، در قزاقستان؛ اویقی آشار، در بخارا؛ انواع سمبوسه پخته می‌شود. به‌طورکلی پختن غذاهای نوروزی در هر منطقه‌ای که نوروز جشن گرفته می‌شود مرسوم است و هر منطقه‌ای غذاها و شیرینی‌های مخصوص به خود را دارد.

 دید و بازدید نوروزی

دید و بازدید عید‌ یا «عیددیدنی» ‌یکی از سنت‌های نوروزی است که در بیش‌تر کشورهایی که آن را جشن می‌گیرند، متداول است. در برخی از مناطق، ‌یادکردن از گذشتگان و حاضر شدن بر مزار آنان در نوروز نیز رایج است.

 سیزده‌به‌در ‌یا طبیعت‌‌گردی

مردم‌ ایران روز سیزدهم فروردین، به مکان‌های طبیعی مانند پارک‌ها، باغ‌ها، جنگل‌ها و ماطق خارج از شهر می‌روند. ‌این مراسم «سیزده‌به‌در» نام دارد. از کارهای رایج در این جشن، گره زدن سبزه و گفتن دروغ سیزده است. مراسم سیزده‌به‌در در مناطق غربی افغانستان ازجمله شهر هرات نیز برگزار می‌شود. با وجودی که روز سیزدهم فروردین در کشور افغانستان جزو تعطیلات رسمی ‌نیست، اما مردم ‌این مناطق برای گردش در طبیعت، عملن کسب و کار خود را تعطیل می‌کنند. مردم‌ این منطقه همچنین اولین چهارشنبه‌ی سال را نیز با گردش در طبیعت سپری می‌کنند. علاوه بر‌این، ساکنان کابل در افغانستان، در طول دو هفته‌ی اول سال برای گردش به‌همراه خانواده به مناطقی که در آن‌ها گل ارغوان می‌روید، می‌روند.

یکی دیگر از ‌ایین‌های نوروز که در آسیای میانه و کشور تاجیکستان مرسوم است، مراسم گل‌گردانی و بلبل‌خوانی است. گل‌گردان‌ها از دره و تپه و دامنه‌ی کوه‌ها، گل چیده و اهل دهستان خود را از پایان‌یافتن زمستان و فرارسیدن عروس سال و آغاز کشت و کار بهاری و آمدن نوروز مژده می‌دهند.

 نوروز‌خوانی

آیین «نوروزخوانی» از دیگر آیین‌های بسیار مشهوری است که در میان ساکنان مناطق مختلف ایران‌زمین مورد توجه و استفاده قرار می‌گیرد. این آیین که به نام‌های دیگری از جمله نوروز نو سال، بهارخوانی و نوروزنامه مشهور است، پیشینه‌ای کهن دارد و مربوط به هزاران سال قبل است.

توصیف‌خوانی که به بیان ویژگی‌های بهار می‌پردازد، مدح‌خوانی که به بیان نیکویی‌های صاحب‌خانه توجه دارد، هجوخوانی که نوعی طنزپردازی شفاهی در مورد بهار و آمدن سال نو است و بداهه‌پردازی که برخی از نمایش‌ها و بازی‌های سنتی و بومی هر منطقه را دربرمی‌گیرد. مراد از اجراشدن بیش‌تر این بخش‌ها گرفتن انعام و عیدی از مردم کوچه و خیابان یا افراد ثروتمند است، بخشی از مراسم نوروزخوانی محسوب می‌شود.

امروز دیگر از نوروزخوانی اثری نمانده است. هرچند درحال‌حاضر برخی از ساکنان استان مازندران و اهالی روستاهای اطراف این منطقه نوروزخوانی انجام می‌دهند، اما این مراسم به عنوان فعالیتی کهن و فراگیر محسوب نمی شود و حال و هوایی کاملن فلکلوریک و منطقه‌ای به خود گرفته است. امروز برای رسیدن نوروز دیگر هیچ نوروز‌خوانی به کوچه و خیابان نمی‌آید تا آمدن بهار را شادباش بگوید و تقویم و برنامه‌های رادیو و تلویزیون است که آمدن بهار را خبر می‌دهد.

 واژه‌ی نوروز در الفبای لاتینی

در متن‌های گوناگون لاتینی، بخش نخست واژه‌ی نوروز با املای  No،Now،Nov  و Naw و بخش دوم آن با املای  Ruz،  Rooz  و Rouz نوشته شده است. در برخی از مواقع ‌این دو بخش پشت‌سرهم و در برخی با فاصله نوشته می‌شوند. اما به باور دکتر احسان ‌یارشاطر بنیاد‌گذار دانش‌نامه‌ی ‌ایرانیکا، نگارش ‌این واژه در الفبای لاتینی با توجه به قواعد آواشناسی، به‌شکل Nowruz توصیه می‌شود.‌ این شکل از املای واژه‌ی نوروز، هم‌اکنون در نوشته‌های‌ یونسکو و بسیاری از متون سیاسی به‌کار می‌رود.

 جشن جهانی نوروز

در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۰۹ (۱۰ فروردین ۱۳۸۸)، پارلمان فدرال کانادا، اولین روز بهار هر سال را به عنوان نوروز (Nowruz Day)، عید ملی ‌ایرانیان و بسیاری اقوام دیگر نام‌گذاری کرد.

مجمع عمو‌می ‌سازمان ملل نیز در نشست ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰) ۲۱ ماه مارس را به‌عنوان روز جهانی عید نوروز، با ریشه‌ی ‌ایرانی به‌رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. در متن به‌تصویب‌رسیده در مجمع عمو‌می‌ سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه‌ی ‌ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را جشن می‌گیرند، توصیف شده ‌است.

پیش از آن در تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸ خورشیدی، نوروز توسط سازمان علمی ‌و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث جهانی، به ثبت رسیده‌ بود. در ۷ فروردین ۱۳۸۹ نخستین دوره‌ی جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد و ‌این شهر به عنوان «دبیرخانه‌ی نوروز» شناخته شد. در ‌این جشن، سران کشورهایی که نوروز را جشن می‌گیرند، گردهم می‌آیند و ‌این‌ آیین باستانی را گرا‌می ‌می‌دارند. هرساله‌ یکی از ‌این کشورها، میزبان جشن جهانی نوروز است.
 چهارمین جشن جهانی نوروز نیز قرار است در ۷ فرودین ماه سال ۱۳۹۳ در شهر کابل پایتخت افغانستان با حضور کشورهای  صاحب جشن از جمله ایران، افغانستان، تاجیکستان و آذربایجان برگزار شود.

برای شرکت در مسابقه و پاسخ به سوالات وارد سایت شوید اگر عضو نیستید ثبت نام کنید


یادبان، نکوداشت یاد رفتگان

اطلاع رسانی

کافه خوندنی

مقاله بخوانید، جایزه نقدی بگیرید

30 جایزه 100 هزار تومانی

برای 30 نفر در هر ماه

برای ثبت نام کلیک کنید

اعضا سایت، برای ورود کلیک کنید . . . 

 

اطلاع رسانی

آمار

  • بازدید امروز: 662
  • بازدید دیروز: 5081
  • بازدید کل: 10268735